๑. โป๊

โดย ศ.พิเศษจำนงค์ ทองประเสริฐ

มีท่านผู้ฟังท่านหนึ่งได้ถามไปว่า คำว่า “โป๊” พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๔๙๓ ได้ให้ความหมายไว้เพียงอย่างเดียวว่า “ก. ส่งเสริมสิ่งที่บกพร่อง.” อ่านแล้วก็ไม่เข้าใจ เพราะพูดถึง “โป๊” ทีไรก็นึกถึงแต่ ภาพโป๊บ้าง แต่งตัวโป๊บ้าง ซึ่งไม่ตรงกับความกมายที่ให้ไว้ในพจนานุกรมฉบับ พ.ศ. ๒๔๙๓ เลย ต้องการทราบว่า คำว่า “โป๊” เป็นภาษาอะไร และที่ให้ความหมายไว้ว่า “ส่งเสริมสิ่งที่บกพร่อง” นั้น จะใช้ได้ในกรณีใด

          คำว่า “โป๊” นั้น เราเอามาจากภาษาจีนว่า “โป้ว” ซึ่งเป็นภาษาจีนแต้จิ๋ว แปลว่า “ปะชุนเสื้อผ้า, ซ่อมแซม, บำรุงร่างกาย” ที่เรานำมาใช้ในความหมายว่า “ส่งเสริมสิ่งบกพร่อง” ก็ไม่ผิด แต่รูปภาษาที่ให้ไว้ ถ้าพิจารณาในด้านตรรกศาสตร์แล้ว ก็ทำให้สงสัยว่าจะไปส่งเสริมสิ่งที่บกพร่องอยู่แล้วทำไม มีแต่ควรจะทำสิ่งที่บกพร่องให้สมบูรณ์มากกว่า

          พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๒๕ จึงได้ปรับปรุงแก้ไข และเพิ่มเติมใหม่ทั้งหมด ดังนี้

          “ก. ส่งเสริมสิ่งที่บกพร่อง เช่น ยาโป๊, ทำสิ่งที่ยังบกพร่องอยู่ให้สมบูรณ์ เช่น เอาสีโป๊ตรงที่เป็นช่องเป็นรู ก่อนทาสีเอาปูนโป๊รอยที่ชำรุด. (ปาก) ว. เปลือยหรือค่อนข้างเปลือย เช่น รูปโป๊, มีเจตนาเปิดเผยอวัยวะบางส่วนที่ควรปกปิด เช่น แต่งตัวโป๊.”

          ที่คณะกรรมการชำระปทานุกรม และคณะกรรมการปรับปรุงพจนานุกรม แห่งราชบัณฑิตยสถาน ท่านได้ปรับปรุงแก้ไขบทนิยามใหม่ ก็เพื่อให้ได้ความหมายครบถ้วนตามที่มีใช้กันอยู่ทั่ว ๆ ไปในปัจจุบัน

          คำว่า “ยาโป๊” ก็คือ ยาที่กินแล้วจะบำรุงสุขภาพให้แข็งแรง มีพลานามัยดี เสริมสร้างส่วนที่บกพร่องให้สมบูรณ์ขึ้น หาได้หมายความว่า กินแล้วจะต้องไปโป๊ไปเปลือยที่ไหนไม่

          ในเวลาทาสึตึกหรืออาคารต่าง ๆ ถ้าปรากฏว่ามีตรงไหนที่กะเทาะหรือร้าวไปบ้าง เขาก็เอาปูนมา “โป๊” เสียก่อน เพื่อปิดตรงช่องหรือรูหรือรอยกะเทาะนั้น ให้คงสภาพปรกติแล้วจึงทาสีทับลงไป

          ส่วนรูปโป๊ อาจหมายถึง รูปเปลือย คือไม่มีอะไรปกปิดร่างกายเลย อย่างในคำว่า “เปลือยอก” หรือ “ชีเปลือย” เป็นต้น “เปลือยอก” ก็เปลือยเฉพาะที่อกเท่านั้น แต่ชีเปลือยนั้นหมายถึง นักบวชประเภทที่ไม่นุ่งผ้าห่มผ้าเลย หรือที่เขาเรียกกันว่า “นุ่งลมห่มฟ้า” “ภาพโป๊” นั้น บางทีก็ไม่ถึงกับเปลือยทั้งหมด แต่ก็เปลือยเกือบหมด อาจมีปิดที่โน่นนิด ที่นี่หน่อย หรือในกรณีที่ว่า “แต่งตัวโป๊” นั้น ก็ยังมีเสื้อผ้าสวมใส่อยู่ และบางทีค่อนข้างมากเสียด้วย แต่ก็มีเจตนาเปิดเผยอวัยวะบางส่วนที่ควรจะปกปิดให้เห็นวับ ๆ แวม ๆ บ้าง อย่างนี้เราก็เรียกว่า “แต่งตัวโป๊” แต่ก็ไม่ถึงกับเปลือย