๒. ซอมซ่อ - รอมร่อ

โดย ศ.พิเศษจำนงค์ ทองประเสริฐ

          คำที่มักจะอ่านและเขียนกันไม่ค่อยถูกนั้นมีอยู่มากมาย และไม่เฉพาะคำที่มาจากภาษาบาลีและสันสกฤต หรือภาษาฝรั่งเท่านั้น ซึ่งในกรณีเช่นนั้นก็น่าเห็นใจอยู่ เพราะถ้าหากเราไมได้ศึกษาภาษาบาลี สันสกฤต หรือภาษาฝรั่งเหล่านั้นแล้ว ย่อมเป็นการยากที่จะอ่านได้ถูกต้อง ทั้งนี้เพราะไม่ทราบที่มาของคำเหล่านั้น หรือบางทีเขียนอย่างหนึ่ง อ่านไปอีกอย่างหนึ่ง หรือเขียนอย่างเดียวกันแต่อ่านต่างกันก็มี หรือแม้บางคำเราจะทราบที่มาดี แต่เวลาเรานำมาใช้ในภาษาไทย บางทีก็ออกเสียงไม่เหมือนที่เจ้าของภาษาเขาออกเสียงกัน แม้แต่แขกหรือฝรั่งที่เขาฟังคำภาษาของเขาที่เรานำมาใช้ ก็คงจะงวยงงไปตาม ๆ กัน เช่น คำว่า Calendar เขาออกเสียงว่า “กา-เลน-ดาร์” เราก็ออกเสียงเป็น “กาลันเดอร์” แม้แต่คนที่ไม่รู้ภาษาฝรั่งก็รู้ว่า “กาลันเดอร์” หมายถึง “ปฏิทิน” เรื่องเหล่านี้ จำเป็นจะต้องขยันศึกษาหาความรู้และกำหนดจดจำไว้ให้ดี

          คำไทย ๆ ที่เรามักเขียนไม่ถูกตามพจนานุกรมก็มีมาก บางทีเราก็เขียนตามที่เราพูดเราออกเสียงกัน แต่ท่านมิได้เขียนอย่างที่เราพูด มีอยู่ ๒ คำที่มีลักษณะคล้าย ๆ กัน คือ คำว่า “ซอมซ่อ” (ซอม-มะ-ซ่อ) กับ “รอมร่อ” (รอม-มะ-ร่อ) ที่เราดูตัวหนังสือแล้วมักจะอ่านกันไม่ค่อยถูก

          คำว่า “ซอมซ่อ” เขียนเป็น “ซอม-ซ่อ” แต่ออกเสียงว่า “ซอม-มะ-ซ่อ” พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๒๕ ได้ให้ความหมายไว้ว่า “ว. ไม่โอ่โถง เช่น บ้านซอมซ่อ, ขะมุกขะมอม เช่น แต่งตัวซอมซ่อ.”

          ส่วนคำว่า “รอมร่อ” ก็เขียนเป็น “รอม-ร่อ” แต่ออกเสียงว่า “รอม-มะ-ร่อ” พจนานุกรม ได้ให้ความหมายไว้ว่า “ว. อาการหนักจวนจะตาย, เกือบจะสิ้น, เกือบจะหมด, หวุดหวิด, ร่อแร่, รำมะร่อ ก็ว่า.”

          จะมีแปลกอยู่บ้างก็คือที่คำว่า “รอมร่อ” นี้ท่านบอกว่า ใช้ว่า “รำมะร่อ” ก็มีเหมือนกัน คงเป็นภาษาพูดมากกว่า

          คำที่มีลักษณะเช่นนี้ในภาษาไทยยังมีอยู่อีกมาก เช่น ลักปิดลักเปิด (ลัก-กะ-ปิด-ลัก-กะ-เปิด) ลักเพศ (ลัก-กะ-เพด) ชุกชี (ชุก-กะ-ชี) ชักเย่อ (ชัก-กะ-เย่อ) ซึ่งจะได้นำมาเสนอท่านผู้ฟังในโอกาสต่อไป

          เราจะเห็นได้ว่าการอ่านและการเขียนภาษาไทยนั้น บางทีก็ค่อนข้างยากอยู่เหมือนกัน จึงจำเป็นที่จะต้องขยันเปิดพจนานุกรม ขยันอ่าน ขยันเขียนให้มาก ๆ หน่อย แล้วก็คงจะทำให้เขียนและพูดถูกต้องมากยิ่งขึ้นตามลำดับ